30 Lipiec 2014
kosmoteorie
Strona G堯wna Kategorie News闚 mapa nieba Linki Szukaj Download
 
podstawy astronomii


s這wnik astronomiczny
tablica chronologiczna astronomii
Uk豉d S這neczny i jego elementy
asteroidy
meteoryty
komety
gwiazdy
gwiazdozbiory i mg豉wice
Droga Mleczna
inne galaktyki
wszech鈍iat
tablice
Katalog Messiera
Katalog IC

astronomia galaktyczna
Uk豉d S這neczny
gwiazdy
gromady gwiazd
mg豉wice
planety kar這wate i ksi篹yce
Komety, planetoidy, Pas Kuipera
artyku造
k這poty z ciemn materi
meteoryty zagro瞠niem
chemia kosmosu
multiwersum
zderzenie Drogi mlecznej z Andromed
Funkcja falowa wszech鈍iata
Galaktyki
Nowe oblicze Plutona
czarne i bia貫
Ziemia - alternatywy
Ziemia - alternatywy cd.
maximum s這neczne
gdzie jest 篡cie?
V838 Monocerotis
energia s這neczna
s這wo o kulistych
uchwycone pole
cykliczne narodziny wszech鈍iata
typy zmiennych
czarna dziura w Pannie
umieranie gwiazdy
Co LHC widzia這?
sukces polskich naukowc闚
Kosmiczny z這dziej?
nowe oczy NASA
Powstaj帷y daleki uk豉d s這neczny
WASP-12b
Co by這 pierwsze?
ruch
zasada nieoznaczono軼i...
鈍iat mikro i makro
wydarzenia
deszcz meteor闚
p馧cieniowe za熤ienie Ksi篹yca
czarna dziura rozrywa planet
kometa C/2011 L4 (PanSTARRS)
Wszech鈍iat sprzed 7 mld lat
obserwacj Merkurego w lutym 2013
Obserwacje Mi璠zynarodowej Stacji Kosmicznej z domu
najdok豉dniejsze obserwacje w historii astronomii
znikni璚ie chmury kosmicznego py逝
poszukuj帷 ciemnych galaktyk
Nobel z fizyki 2011
w poszukiwaniu antymaterii
najstarsza galaktyka
podr騜 w czasie
Rysuj帷 ba鎥i wspomagaj astronomi
Maximum Geminid闚
Zaskakuj帷e odkrycie na ksi篹ycu Saturna
ciekawostki
GWIAZDY
SΜ哸E
PLANETY
GALAKTYKI
KSI坒YC
SONDY
BIOGRAFIE

astronomiczne zdj璚ia dnia - www.apod.pl



zdj璚ie na dzi
lipiec' 2014
czerwiec' 2014
maj' 2014
kwiecie' 2014
marzec' 2014
luty' 2014
stycze' 2014
archiwum zdj耩 od 1995r.

filmy

darmowy hosting obrazk闚


NASA - 軼i郵e tajne
podr騜 na kraniec wszech鈍iata
pozaziemskie safari
planety z piek豉 rodem
Wenus - nikczemna siostra bli幡iaczka Ziemi
zab鎩cze 篡wio造 - burza s這neczna
czysta nauka - uratowani przez s這鎍e
kosmos - przetrwanie
kosmos - odleg貫 galaktyki
tajemnice kosmosu - od S這鎍a do Marsa
tajemnice kosmosu - od Jowisza do komet
tajemnice kosmosu -niesko鎍zony wszech鈍iat
鄉ier wszech鈍iata
kosmiczne si造

programy


Orbitron

Powstaj帷y daleki uk豉d s這neczny



Powstaj帷y daleki uk豉d s這neczny




Zespo這wi astronom闚 z Uniwersytetu Arizona poprzez sprz篹enie ze sob dw鏂h bli幡iaczych teleskop闚 Kecka, znajduj帷ych si na Manua Kea na Hawajach, w jeden zaawansowany instrument nazwany roboczo ASTRA (ASTrometric and phase-Referenced Astronomy), uda這 si uzyska niespotykan wcze郾iej rozdzielczo嗆, kt鏎a umo磧iwi豉 przyjrzenie si procesom daj帷ym narodziny gwiazdom i planetom w formuj帷ych si uk豉dach s這necznych. Odkrycia te zapewni lepsze zrozumienie sposobu w jaki wod鏎 z dysku protoplanetarnego jest transportowany do gwiazdy.

Dyski protoplanetarne to obracaj帷e si chmury gazu i py逝, kt鏎e zasilaj (stanowi materia) dla tworz帷ej si w centrum gwiazdy oraz ewentualnych lokalnych zag瘰zcze z kt鏎ych tworz si planety i asteroidy formuj帷e uk豉d s這neczny.

Wielkim wyzwaniem dla grupy naukowc闚 by這 uzyskanie bardzo dobrej rozdzielczo軼i, niezb璠nej do obserwacji proces闚 zachodz帷ych na granicy gwiazdy i otaczaj帷ego j dysku - w odleg這軼i 500 lat 鈍ietlnych od Ziemi. To tak jakby obserwowa z Bia貫gostoku przechadzaj帷 si po li軼iu na Gibraltarze mr闚k.

"Rozdzielczo嗆 k徠owa, jak mo積a uzyska za pomoc Kosmicznego Teleskopu Hubble'a, jest o oko這 100 razy niewystarczaj帷a w celu ujrzenia tego co si dzieje na kraw璠zi formuj帷ej si gwiazdy niewiele wi瘯szej od naszego S這鎍a" - wyja郾ia Joshua Eisner, adiunkt w UA Steward Observatory. Innymi s這wy, nawet dysk protoplanetarny le膨cy w bezpo鈔ednim s御iedztwie naszego uk豉du s這necznego, b璠zie przypomina zaledwie ob這k bez 瘸dnych interesuj帷ych szczeg馧闚.

ㄠcz帷 (interferometrycznie) 鈍iat這 zebrane przez dwa teleskopy Kecka, naukowcy uzyskuj rozdzielczo嗆 k徠ow lepsz ni Teleskopu Hubble'a. Dodatkowo Eisner i jego zesp馧 u篡waj techniki nazywanej spektro-astrometri w celu uzyskania jeszcze lepszej rozdzielczo軼i. Poprzez mierzenie 鈍iat豉 emitowanego przez dyski protoplanetarne na r騜nych d逝go軼iach fali widma, zbieranego przez dwa lustra teleskop闚 Keck, a nast瘼nie dzi瘯i manipulacji w ASTRA, naukowcy uzyskuj wymagan rozdzielczo嗆 do obserwacji proces闚 zachodz帷ych w centrach tworz帷ych si uk豉d闚 s這necznych.

Dyski protoplanetarne formuj si w kosmiczne 興obki dla gwiazd w momencie gdy chmury gazu cz御teczkowego i py逝 zaczynaj si zapada pod wp造wem grawitacji. Pocz徠kowo obracaj帷 si powoli, rosn帷a masa i grawitacja chmury zaczyna j zag瘰zcza, nadaj帷 bardziej skupion form. Zgodnie z zasad zachowania p璠u, w momencie kurczenia si chmury, wzrasta jej pr璠ko嗆 obrotowa, tak samo jak zaczynaj si obraca szybciej 造篤iarze figurowi w chwili przyci庵ni璚ia do cia豉 roz這穎nych r彗. Z kolei si豉 od鈔odkowa sp豉sza chmur na posta obracaj帷ego si dysku gaz闚 i py堯w, ostatecznie umieszczaj帷 tworz帷e si planety w podobnej p豉szczy幡ie.

ㄠcz帷 interferometrycznie 鈍iat這 z teleskop闚 Kecka, a nast瘼nie poddaj帷 je manipulacji technik spektro-astrometryczn, zespo這wi Eisner'a uda這 si odr騜ni rozk豉d gazu w dysku planetarnym, b璠帷y g堯wnie wodorem, od py逝, rozr騜niaj帷 tym samym szczeg馧y dysku.

Astronomowie wiedz, i gwiazdy nabieraj masy poprzez wch豉nianie pewnych ilo軼i gazu wodorowego z dysk闚, kt鏎e je otaczaj. Proces opadania takiej materii na gwiazd w silnym polu grawitacyjnym nazywany jest akreacj. Jednym z jeszcze s豉bo poznanych zagadnie przez astronom闚 jest zrozumienie proces闚 jakie zachodz podczas akreacji materia逝 na gwiazd.

Akreacja mo瞠 zachodzi na jeden z dw鏂h sposob闚 :
- w pierwszym scenariuszu gaz jest poch豉niany w momencie, gdy 'sp造wa' on wprost na gorej帷 powierzchni gwiazdy, - w drugim, znacznie bardziej gwa速ownym scenariuszu, pola magnetyczne rozci庵aj帷e si od gwiazdy wypychaj nadci庵aj帷y gaz, powoduj帷 jego 軼i郾i璚ie, co z kolei prowadzi do powstania odst瘼u pomi璠zy gwiazd, a otaczaj帷ym j dyskiem. Zamiast opadania gazu na powierzchni gwiazdy, atomy wodoru przemieszczaj si wzd逝 linii p鏊 magnetycznych, mocno si rozgrzewaj帷 i ulegaj帷 jonizacji.

W momencie uwi瞛ienia gazu w polu magnetycznym gwiazdy, zostaje on skierowany zgodnie z liniami pola wysoko ponad i poni瞠j p豉szczyzny dysku protoplanetarnego. Nast瘼nie materia uderza z wielkimi pr璠ko軼iami w rejony polarne gwiazdy. W tych piekielnych warunkach, gdzie wydziela si w ci庵u sekundy energia milion闚 bomb atomowych zrzuconych na Hiroszim, strumienie gazu wyrzucane s z dysku i nast瘼uje jego wydmuchanie daleko w przestrze jako wiatr mi璠zygwiezdny.

Zesp馧 Eisner'a skierowa teleskopy na 15 dysk闚 protoplanetarnych, zawieraj帷e m這de gwiazdy, kt鏎e r騜ni si mas od po這wy do 10 mas naszego S這鎍a. Obserwowane dyski, wszystkie zlokalizowane w naszej Drodze Mlecznej, dobrze reprezentowa造 wszystkie mo磧iwe ich typy.

W wi瘯szo軼i przypadk闚 pomy郵nie uda這 si zarejestrowa zjawisko konwersji pewnej ilo軼i energii kinetycznej gazu w 鈍iat這 bardzo blisko gwiazdy. Stanowi to sygna o mo磧iwo軼i zachodzenia bardziej agresywnego scenariusza akreacji. W innych przypadkach naukowcom uda這 si zobaczy dowody na wyrzucanie w przestrze wiatru razem z materi akreuj帷 na gwiazd. Znaleziony zosta tak瞠 przyk豉d gwiazdy o bardzo du瞠j masie, na kt鏎ej dysk praktycznie dosi璕a powierzchni.

Uk豉dy s這neczne wybrane przez naukowc闚 do przestudiowania s bardzo m這de, wi瘯szo嗆 ma zaledwie par milion闚 lat. Dyski protoplanetarne b璠 jeszcze obecne przez nastepne kilka milion闚 lat. Do tego czasu powstan gazowe giganty, podobne do naszego Jowisza czy Saturna, kt鏎e zgromadz w procesie formacji wi瘯szo嗆 materii z dysku. Ma貫 kamieniste planety jak w naszym Uk豉dzie S這necznym Ziemia, Wenus czy Mars, pojawi si dopiero du穎 p騧niej.

Jednak瞠 podwaliny pod te ma貫 skaliste planety ju w tej chwili mog si tworzy (w postaci coraz wi瘯szych blok闚). Dlatego badania prowadzone m.in. przez zesp馧 Eisner'a s wa積e i by mo瞠 pomog nam zrozumie jak formuj si uk豉dy s這neczne, w tym i te zawieraj帷e potencjalne planety podobne do Ziemi. Dlatego nast瘼nym krokiem w badaniach b璠zie szukanie pewnych obiecuj帷ych sygnatur w dyskach planetarnych, kt鏎e dadz powody do przypuszcze, i w danym uk豉dzie s這necznym mog powstawa atrakcyjne do zamieszkania planety.


廝鏚這





Komentarze
Brak komentarzy.
Dodaj komentarz
Zaloguj si, 瞠by m鏂 dodawa komentarze.
Oceny
Dodawanie ocen dost瘼ne tylko dla zalogowanych U篡tkownik闚.

Prosz si zalogowa lub zarejestrowa, 瞠by m鏂 dodawa oceny.

Brak ocen.
wersja j瞛ykowa
Logowanie
Nazwa U篡tkownika

Has這



Nie jeste jeszcze naszym U篡tkownikiem?
Kilknij TUTAJ 瞠by si zarejestrowa.

Zapomniane has這?
Wy郵emy nowe, kliknij TUTAJ.
Online
Go軼i Online: 1
Brak U篡tkownik闚 Online

Zarejestrowanch Uzytkownik闚: 22
Najnowszy U篡tkownik: wasio
napisz do mnie
statystyki
udost瘼nij




pom騜


Za堯 : W豉sne Darmowe Forum | W豉sn Stron Internetow | Zg這 nadu篡cie